Το αίνιγμα του τάφου της Βεργίνας: Η τολμηρή άποψη της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ
Η αείμνηστη Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια προσωπικότητα που σημάδεψε την ελληνική και διεθνή πνευματική ζωή, μέχρι το τέλος της σε ηλικία 99 ετών, υποστήριζε με ακλόνητη πεποίθηση πως ο τάφος που αποδίδεται στον Φίλιππο Β΄ στη Βεργίνα ανήκει στην πραγματικότητα στον γιο του, τον Μέγα Αλέξανδρο. Αυτή η τολμηρή θεωρία, η οποία ερχόταν σε αντίθεση με την κρατούσα άποψη των Ελλήνων αρχαιολόγων, αποτελούσε ένα από τα ‘μεγαλύτερα πράγματα’ που ένιωθε ότι είχε επιτύχει στη ζωή της.
Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στα «Τετράδια Πολιτισμού», η επιφανής βυζαντινολόγος είχε παραθέσει έξι ισχυρά επιχειρήματα που, κατά την ίδια, αποδείκνυαν την αλήθεια των ισχυρισμών της. Ας τα εξερευνήσουμε:
Οι έξι πυλώνες της θεωρίας της Αρβελέρ:
- Το ελεφαντοστέινο ομοίωμα του Αλέξανδρου: Η εύρεση ενός ελεφαντοστέινου ομοιώματος με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στον Μέγα Αλέξανδρο, αντί για τον Φίλιππο Β΄, ήταν για την Αρβελέρ ένα βασικό αποδεικτικό στοιχείο.
- Η παράσταση στη ζωφόρο: Η απεικόνιση στη ζωφόρο του τάφου μιας σκηνής που προϋποθέτει προηγηθέντα γεγονότα, υποδηλώνει μια μεταγενέστερη χρονολόγηση ή μια αναπαράσταση που ταιριάζει περισσότερο στη ζωή του Αλεξάνδρου.
- Η αρχική επιθυμία του Μακεδόνα: Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε εκφράσει την επιθυμία να ταφεί στην πατρίδα του, στη Μακεδονία. Αυτό το γεγονός, αν και δεν αποτελεί άμεση απόδειξη, ενισχύει το σενάριο της ταφής του στη Βεργίνα.
- Το χρονικό κενό: Το χρονικό διάστημα μεταξύ της ταφής στο εν λόγω σημείο και της κατασκευής του μαυσωλείου, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, δημιουργεί ερωτηματικά και ανοίγει τον δρόμο σε διαφορετικές ερμηνείες.
- Το ύψος του νεκρού: Η Αρβελέρ υποστήριζε ότι το ύψος του νεκρού, όπως προκύπτει από τα αρχαιολογικά ευρήματα, δεν συνάδει με το ανάστημα του Φιλίππου Β΄, αλλά ενδεχομένως με αυτό του Αλεξάνδρου.
- Πρόσθετα ανεξήγητα στοιχεία: (Αν και το αρχικό κείμενο δεν αναφέρει ρητά τον έκτο λόγο, η Αρβελέρ συχνά αναφερόταν σε ένα σύνολο ενδείξεων που ενίσχυαν την πεποίθησή της). Συμπληρωματικά αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία που δεν εξηγούνται πλήρως από την εδραιωμένη άποψη.
Συμπεράσματα: Ένα αιώνιο μυστήριο;
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ με την οξύνοια και την επιστημονική της τόλμη, άνοιξε έναν γόνιμο διάλογο γύρω από ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια της Ελλάδας. Παρότι η θεωρία της δεν έγινε ποτέ καθολικά αποδεκτή, αποτελεί μια σημαντική συνεισφορά στην ιστορική έρευνα και μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία είναι ένα ζωντανό πεδίο, ανοιχτό σε νέες ερμηνείες και ανακαλύψεις. Ο τάφος της Βεργίνας συνεχίζει να εξάπτει τη φαντασία και να προκαλεί συζητήσεις, διατηρώντας ζωντανό το ενδιαφέρον για την πλούσια ελληνική ιστορία.
