Η Ελλάδα έχει συγκεντρώσει ένα πολύ μεγάλο διπλωματικό κεφάλαιο, το οποίο την καλεί να αναλάβει γενναίες πρωτοβουλίες, τόνισε ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο φόρουμ του Οικονομικού Ταχυδρόμου. Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στις πρόσφατες ενεργειακές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι αποτελούν το επιστέγασμα μιας μακροχρόνιας προσπάθειας για τη δημιουργία μιας δομημένης σχέσης με την Ουάσιγκτον και την ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο.
Η Στρατηγική Ενεργειακή Συμμαχία με τις ΗΠΑ
Ο Υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε τη σημασία της παρουσίας τεσσάρων Αμερικανών υπουργών στην Ελλάδα, γεγονός που καταδεικνύει το βάθος της συνεργασίας. Ειδική αναφορά έγινε στη συνεργασία «3+1» (Ελλάδα-Ισραήλ-Κύπρος, ΗΠΑ), την οποία χαρακτήρισε όχι μόνο ως συμμαχία στον τομέα της ενέργειας, αλλά ως μια υψηλή γεωπολιτική συμμαχία που αναδεικνύει τον κεντρικό ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. Η χώρα μας, όπως εξήγησε, καθίσταται πλέον κόμβος ενεργειακής διαφοροποίησης, ενισχύοντας την προοπτική να γίνει παραγωγός και πάροχος φυσικού αερίου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο αγωγός East Med αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο, ενώ το αυξανόμενο ενδιαφέρον χωρών όπως οι ΗΠΑ μετατρέπει την ενέργεια σε γεωστρατηγικό πλεονέκτημα.
Ανάληψη Γενναίων Πρωτοβουλιών και Περιφερειακός Διάλογος
Το σημαντικό διπλωματικό κεφάλαιο που έχει συσσωρεύσει η Ελλάδα, ωθεί τη χώρα σε ανάληψη πρωτοβουλιών. Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην πρωτοβουλία «5Χ5», τη Διάσκεψη των γειτονικών παράκτιων χωρών της Μεσογείου. Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία διαύλων διαλόγου για την αντιμετώπιση τόσο εύκολων όσο και δύσκολων θεμάτων, όπως οι οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών και η συνδεσιμότητα. Παρά τις υφιστάμενες δυσκολίες, όπως η παρουσία της Τουρκίας, η κατάσταση στη Λιβύη και το «τουρκολιβυκό μνημόνιο», ο Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι ο διάλογος είναι πάντοτε επωφελής. Η Ελλάδα, ως ένας ισχυρός παίκτης με διαπραγματευτικά χαρτιά, μπορεί να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη.
Αυτονομία Εξωτερικής Πολιτικής και Ευρωπαϊκή Άμυνα
Ο κ. Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν προσδιορίζει την εξωτερική της πολιτική με βάση τις κινήσεις της Τουρκίας. Η χώρα μας έχει φτάσει σε ένα επίπεδο γεωπολιτικής αυτοδυναμίας, με το αποτύπωμά της να υπερβαίνει τα περιφερειακά όρια. Αναφορικά με την ευρωπαϊκή άμυνα, ο Υπουργός τόνισε την ανάγκη για αυτοδύναμη άμυνα με μεταφορά πόρων στον εξοπλισμό. Επεσήμανε ότι ενώ η Ελλάδα υποστηρίζει την ευρωπαϊκή άμυνα, αυτό δεν πρέπει να βλάπτει τα συμφέροντα των κρατών-μελών της ΕΕ. Η επιδιωκόμενη αυτονομία δεν θα πρέπει να επιτρέπει σε κράτη που απειλούν άλλα να γίνονται μέρος της αυτόνομης άμυνας. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην «πολεμική αντίληψη της οικονομίας» μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετατρέποντας την Ευρώπη από οικονομική και πολιτική δύναμη σε γεωπολιτική οντότητα.
Διπλωματική Δράση σε Λιβύη και Μέση Ανατολή
Σε σχέση με τη Λιβύη, η Ελλάδα διατηρεί καλές σχέσεις και με τις δύο πλευρές, επιτυγχάνοντας μείωση των μεταναστευτικών ροών και σεβασμό της μέσης γραμμής στην χάραξη οικοπέδων. Υπάρχει ένα εκκρεμές ζήτημα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, για το οποίο ο Υπουργός εξέφρασε αισοδοξία ότι θα συζητηθεί στο μέλλον. Όσον αφορά τη Γάζα, η παρουσία της Ελλάδας κρίνεται αναγκαία τόσο για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, όπου η χώρα μας είναι πρωτοπόρος, όσο και για την ανασυγκρότηση. Η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ δεν εμποδίζει την Ελλάδα να διατηρεί άριστες σχέσεις με τον αραβικό κόσμο, με παραδείγματα τη Σαουδική Αραβία και την «αδελφική σχέση» με την Αίγυπτο. Η Ελλάδα είναι ένας έντιμος συνομιλητής στο Παλαιστινιακό, όπως φάνηκε από την επιλογή της Παλαιστίνιας Υπουργού Εξωτερικών να επισκεφθεί την Αθήνα μετά τη συμφωνία του Σαρμ ελ Σέιχ.
Η Πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης και τα Ελληνοτουρκικά
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης εξέφρασε την ανησυχία του για την επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και των fake news, επισημαίνοντας τον κίνδυνο υπονόμευσης της δημοκρατίας και των θεσμών. Ο ανεξέλεγκτος ρυθμός ανάπτυξης της ΑΙ και το περιορισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο καθιστούν επιτακτική την ανάγκη να διασφαλιστεί η διοχέτευση αυτής της τεχνολογίας σε νόμιμα και ωφέλιμα κανάλια, θωρακίζοντας τη δημοκρατία απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις και άλλες απειλές. Τέλος, αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, ο Υπουργός σημείωσε ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» απέδωσε σε τομείς όπως το μεταναστευτικό, ο τουρισμός και η αποφυγή εντάσεων. Η οριστική επίλυση των προβλημάτων προϋποθέτει την αντιμετώπιση των βασικών αιτιών, όπως η μη οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, τόνισε ότι αποτελούν μια αλλαγή στάσης, καθώς η Τουρκία αναγνωρίζει πλέον το δικαίωμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων, ακόμα κι αν το ζήτημα παραμένει μονομερές και μη συζητήσιμο.
