Νέες ανησυχίες προκύπτουν στην παγκόσμια σκηνή, καθώς η ετήσια έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, με τίτλο «Κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν στη Συρία» (A/80/443), υπογραμμίζει την επίμονη άρνηση του Ισραήλ να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του διεθνούς οργανισμού. Το ζήτημα της κυριαρχίας στα Υψίπεδα του Γκολάν παραμένει μια ανοιχτή πληγή στο διεθνές δίκαιο, με τις κατηγορίες περί συνεχιζόμενης παραβίασης να εντείνονται.
Η Σταθερή Αποτυχία Συμμόρφωσης του Ισραήλ
Η έκθεση, η οποία συντάχθηκε κατόπιν του ψηφίσματος 79/90 της Γενικής Συνέλευσης, καταγράφει με λεπτομέρεια την αδιάκοπη παραβίαση των σχετικών ψηφισμάτων από την πλευρά του Ισραήλ. Ειδικότερα, η Γενική Συνέλευση έχει επανειλημμένα καλέσει το Ισραήλ, υπό την ιδιότητά του ως κατοχικής δύναμης, να «συμμορφωθεί με τις σχετικές αποφάσεις για το κατεχόμενο Συριακό Γκολάν». Κεντρικό σημείο αυτής της έκκλησης είναι το ψήφισμα 497 (1981) του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο ρητά κρίνει ότι η ισραηλινή απόφαση να «επιβάλει τους νόμους, τη δικαιοδοσία και τη διοίκηση του στο κατεχόμενο Γκολάν είναι άκυρη και χωρίς διεθνή νομική ισχύ».
Η Σιωπή της Ιερουσαλήμ στις Διπλωματικές Πιέσεις
Προσπαθώντας να λάβει ενημέρωση για την εφαρμογή του ψηφίσματος, το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) απέστειλε στις 14 Μαΐου 2025 ρηματική διακοίνωση προς τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Ισραήλ. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, «καμία απάντηση δεν είχε ληφθεί έως την ολοκλήρωση της έκθεσης». Η έλλειψη ανταπόκρισης από την ισραηλινή πλευρά αποτελεί ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, το οποίο εντείνει τις ανησυχίες σχετικά με τη δέσμευση της χώρας στο διεθνές δίκαιο και τις υποχρεώσεις της ως μέλους του ΟΗΕ. Ενώ ανάλογες διακοινώσεις εστάλησαν και σε άλλα κράτη-μέλη και οργανισμούς, μερικά εκ των οποίων απάντησαν (όπως η Ανδόρα και το Ιράκ), η απουσία επίσημης θέσης από το Ισραήλ παραμένει προβληματική.
Η Γεωπολιτική Διάσταση των Υψιπέδων του Γκολάν
Η συνεχιζόμενη κατάσταση στα Υψίπεδα του Γκολάν έχει σοβαρές γεωπολιτικές προεκτάσεις, διαμορφώνοντας ένα τοπίο έντασης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η διεθνής κοινότητα, μέσω του ΟΗΕ, επιμένει στην ανάγκη σεβασμού των αρχών της εδαφικής ακεραιότητας και της αυτοδιάθεσης των λαών. Η μη τήρηση των ψηφισμάτων θέτει εν αμφιβόλω την αποτελεσματικότητα των διεθνών θεσμών και υπονομεύει τις προσπάθειες για την επίλυση διενέξεων μέσω του διαλόγου και του δικαίου. Η αδιαφορία του Ισραήλ για τις επανειλημμένες εκκλήσεις του ΟΗΕ συνεχίζει να προκαλεί τριβές και να υπογραμμίζει την περίπλοκη φύση της σύγκρουσης στην περιοχή.
