Η πρόσφατη τοποθέτηση του αναπληρωτή εκπροσώπου της Ελληνικής Λύσης, κ. Νυφούδη, περί της ασυμβίβαστης σχέσης μεταξύ της κομματικής δραστηριότητας και της υπηρεσιακής ιδιότητας στην Ελληνική Αστυνομία (ΕΛΑΣ), αναδεικνύει εκ νέου ένα πάγιο ζήτημα δημοκρατικής λειτουργίας και διαφάνειας. Η δήλωση, «Δεν θέλουμε βουλευτές στην ΕΛΑΣ, όποιος το επιθυμεί παραιτείται και γράφεται ως εθελοντής», θέτει σε δημόσιο διάλογο τις οριακές γραμμές μεταξύ πολιτικής εκπροσώπησης και του καθήκοντος της αμεροληψίας που οφείλει να διέπει τους θεσμούς ασφαλείας.
Η πρόκληση της πολιτικής ουδετερότητας
Η Ελληνική Αστυνομία, ως βασικός πυλώνας της έννομης τάξης και της δημόσιας ασφάλειας, οφείλει να λειτουργεί με βάση τις αρχές της απολιτικότητας και της αντικειμενικότητας. Η ενσωμάτωση προσώπων με ενεργή κομματική ταυτότητα στους κόλπους της, ιδίως σε θέσεις αυξημένης ευθύνης ή επιρροής, εγείρει εύλογα ερωτήματα για την τήρηση αυτής της αρχής. Η δεδηλωμένη πρόθεση της Ελληνικής Λύσης να εξετάζει βιογραφικά στελεχών της ΕΛΑΣ για πιθανή υποψηφιότητα, όπως σημειώθηκε με τη φράση «Θα καταθέσουν το βιογραφικό τους και οι επιτροπές ψηφοδελτίου θα αποφασίσουν αν θα είναι υποψήφιοι βουλευτές ή όχι», μετατοπίζει το ζήτημα από το οργανωτικό στο πολιτικό πεδίο.
Εκπροσώπηση και θεσμική ακεραιότητα
Η δυνατότητα των πολιτών να είναι υποψήφιοι στις εκλογές αποτελεί θεμελιώδη δημοκρατικό δικαίωμα. Ωστόσο, η άσκηση αυτού του δικαιώματος δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη από τον θεσμικό ρόλο και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους σωμάτων ασφαλείας. Η ενδεχόμενη παράλληλη άσκηση πολιτικών καθηκόντων και υπηρεσιακών αρμοδιοτήτων στην ΕΛΑΣ μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων ή, ακόμη χειρότερα, να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις αρχές. Πρόκειται για μία συνθήκη που έχει απασχολήσει επανειλημμένα την πολιτική επιστήμη και το συνταγματικό δίκαιο σε πολλαπλά ευρωπαϊκά κράτη, με τις λύσεις να ποικίλουν, αλλά να συγκλίνουν στην ανάγκη σαφών οριοθετήσεων.
Προτάσεις και προβληματισμοί
- Διαφάνεια: Η πλήρης δημοσιοποίηση των κριτηρίων επιλογής υποψηφίων βουλευτών από το κομματικό μητρώο της ΕΛΑΣ θα ενίσχυε τη διαφάνεια.
- Θεσμικές εγγυήσεις: Η διερεύνηση νομοθετικών ρυθμίσεων που θα διασφαλίζουν την πλήρη ανεξαρτησία των σωμάτων ασφαλείας από άμεσες κομματικές παρεμβάσεις κρίνεται επιβεβλημένη.
- Εθελοντική προσφορά: Η πρόταση για «εθελοντική» συμμετοχή μετά την παραίτηση από την ΕΛΑΣ, αν και στοχεύει στην επίλυση του προβλήματος, απαιτεί περαιτέρω διευκρινίσεις ως προς τη φύση αυτής της «εθελοντικής» σχέσης και τις πιθανές επιπτώσεις της.
Συμπερασματικά, η συζήτηση αυτή δεν αφορά απλώς την εκλογική διαδικασία ενός κόμματος, αλλά εμπεριέχει ευρύτερες διαστάσεις για την ποιότητα της δημοκρατίας και την ακεραιότητα των θεσμών. Η ανάγκη για σαφείς, διαφανείς και θεσμικά κατοχυρωμένες αρχές που διέπουν τη σχέση μεταξύ πολιτικής και κρατικού μηχανισμού παραμένει επιτακτική.
