Σε μια κίνηση που αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τους διμερείς δεσμούς, η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2025 στο ιστορικό Ζάππειο Μέγαρο μια κοινή Διακήρυξη Οικονομικής Ασφάλειας. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί την εμβάθυνση της συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς όπως η οικονομία, η ενέργεια και η τεχνολογία, ανοίγοντας νέους δρόμους για ανάπτυξη και σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.
Τη Διακήρυξη υπέγραψαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρης Θεοχάρης, ο Υφυπουργός για την Οικονομική Ανάπτυξη, την Ενέργεια και το Περιβάλλον των ΗΠΑ, Jacob Helberg, και η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Ο κ. Θεοχάρης υπογράμμισε ότι η συμφωνία αντανακλά το κοινό όραμα των δύο χωρών για ένα μέλλον βασισμένο στην ευημερία, την καινοτομία και την αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Το Όραμα Τραμπ για την Οικονομική Διπλωματία
Αυτή η σημαντική πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του οράματος του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για μια νέα εποχή οικονομικής διπλωματίας. Ο στόχος είναι η ενίσχυση της ειρήνης και της ασφάλειας μέσω ιδιωτικών επενδύσεων, επιχειρηματικότητας και στενότερης οικονομικής συνεργασίας μεταξύ συμμάχων.
Η Διακήρυξη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση και δημιουργία ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού, στην προώθηση υπεύθυνης τεχνολογικής ανάπτυξης, και στην εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς αιχμής όπως η ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά, οι ψηφιακές υποδομές και η τεχνητή νοημοσύνη. Με αυτή τη συμφωνία, η Ελλάδα επιβεβαιώνει και ενισχύει τον ρόλο της ως αξιόπιστος σύμμαχος και στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ, αποτελώντας έναν σημαντικό πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Δηλώσεις από τους Υπογράφοντες
Ο Αμερικανός Υφυπουργός, Jacob Helberg, τόνισε την ανάγκη των συμμάχων να διασφαλίσουν τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που προσφέρει η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης. «Η Αμερική, ως γενέτειρα αυτής της τεχνολογικής επανάστασης, αποτελεί αναντικατάστατο εταίρο. Μέσω αυτής της ιστορικής Διακήρυξης, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα θα υλοποιήσουν εμβληματικά έργα που θα καθορίσουν την οικονομία της τεχνητής νοημοσύνης για τις επόμενες δεκαετίες», δήλωσε.
Από την πλευρά της, η Πρέσβης των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, εξήγησε την επιλογή της Ελλάδας ως σημείο έναρξης αυτής της πρωτοβουλίας: «Δεν είναι τυχαίο ότι επιλέξαμε την Ελλάδα. Στην Αθήνα φυτεύτηκε ο πνευματικός σπόρος που άνοιξε τον δρόμο για την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης που βιώνουμε σήμερα. Οι ΗΠΑ και η Ελλάδα δεσμεύονται με υπερηφάνεια να διασφαλίσουν ότι οι εφοδιαστικές μας αλυσίδες – και κατ’ επέκταση οι οικονομίες που στηρίζουν τις κοινωνίες μας – θα παραμείνουν ασφαλείς και ανθεκτικές, σήμερα και στο μέλλον».
Οι Κύριες Δεσμεύσεις της Διακήρυξης
Οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν την κοινή τους δέσμευση να προωθήσουν την ευημερία, την τεχνολογική πρόοδο και την οικονομική ασφάλεια, με τους ακόλουθους βασικούς άξονες:
- Ενίσχυση αξιόπιστων εφοδιαστικών αλυσίδων, απαραίτητων για τη στήριξη της κοινής οικονομικής ανάπτυξης.
- Προώθηση αξιόπιστων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που διαχειρίζονται υπεύθυνα την πρώιμη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
- Ενεργοποίηση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας για τη δημιουργία εμβληματικών έργων και ποιοτικών θέσεων εργασίας.
- Προστασία ευαίσθητων τεχνολογιών και κρίσιμων υποδομών από ανεπιθύμητη πρόσβαση ή έλεγχο από χώρες που εμπνέουν ανησυχία.
- Διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μέσω συντονισμένων ενεργειών απέναντι σε κρατικά επιδοτούμενη πλεονάζουσα μεταφορική ικανότητα και αθέμιτες πρακτικές ντάμπινγκ.
- Ανάπτυξη αξιόπιστων δικτύων επικοινωνίας, όπως συστήματα ΤΠΕ (ICT), οπτικών ινών και κέντρων δεδομένων (data centers).
- Δημιουργία ανοικτού και σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος που ενισχύει το διεθνές εμπόριο.
Ελλάδα και ΗΠΑ θα διερευνήσουν περαιτέρω συνεργασίες σε μια σειρά εμβληματικών έργων που καλύπτουν ολόκληρο το τεχνολογικό φάσμα – από τη συνδεσιμότητα και τις υποδομές δεδομένων έως τους ημιαγωγούς, τη βιομηχανική παραγωγή υψηλής τεχνολογίας, την εφοδιαστική αλυσίδα, την επεξεργασία ορυκτών και την ενέργεια.
