Το Τέλος της Ανοχής στα Ελληνικά Πανεπιστήμια: Επιστροφή στην Τάξη
Επί σειρά ετών, μια κουλτούρα εκτεταμένης ανοχής κυριαρχούσε στα ελληνικά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Συμπεριφορές που παραβίαζαν θεμελιώδεις κανόνες, υπονόμευαν την ομαλή λειτουργία των πανεπιστημίων και έθεταν σε κίνδυνο την ακαδημαϊκή διαδικασία, αλλά και την ίδια την κοινότητα των φοιτητών και καθηγητών, παρέμεναν συχνά ατιμώρητες. Παρά την ύπαρξη ενός θεωρητικού πειθαρχικού πλαισίου, στην πράξη, ελάχιστες υποθέσεις έφταναν μέχρι την εξέταση και ακόμη λιγότερες κατέληγαν σε επιβολή κυρώσεων. Αυτή η κατάσταση οδηγούσε σε μια αίσθηση ανομίας και ατιμωρησίας, υποβαθμίζοντας την εικόνα και την ουσία του πανεπιστημιακού θεσμού.
Παραδείγματα Ατιμωρησίας: Μια Εικόνα του Παρελθόντος
Η αδυναμία επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων είχε γίνει εμφανής σε αρκετά περιστατικά που είχαν απασχολήσει την κοινή γνώμη. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν επιβλήθηκαν ποινές σε φοιτητές που είχαν επιτεθεί σε καθηγητή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το 2019, κατά τη διάρκεια σύσκεψης. Παρομοίως, δεν υπήρξαν κυρώσεις για τους φοιτητές που είχαν «χτίσει» την πόρτα του πρύτανη στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το περιστατικό στο ΕΚΠΑ, όπου γραφείο αντιπρύτανη είχε μετατραπεί σε χώρο απόρριψης σκουπιδιών. Παρόλο που αυτά τα γεγονότα είχαν λάβει εκτεταμένη δημοσιότητα και είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, οι διαδικασίες για την τιμωρία των υπευθύνων παρέμεναν συνήθως ανενεργές, «στο χαρτί».
Νέο Νομικό Πλαίσιο: Ενίσχυση της Πειθαρχίας και της Ευθύνης
Πλέον, αυτή η επί μακρόν διαμορφωμένη πραγματικότητα επιχειρείται να αλλάξει ριζικά. Με μια νέα εγκύκλιο που απεστάλη στα πανεπιστήμια, ο υφυπουργός Παιδείας, Νίκος Παπαϊωάννου, καθιστά σαφές το νέο νομικό πλαίσιο, τον νόμο 5224/2025. Ο συγκεκριμένος νόμος έρχεται να τροποποιήσει και να ενισχύσει το υφιστάμενο πειθαρχικό πλαίσιο, θέτοντας σαφείς διαδικασίες και αυστηρότερες κυρώσεις για μια σειρά παραβάσεων. Συγκεκριμένα, η ανοχή σε πράξεις όπως οι βανδαλισμοί, η λογοκλοπή, οι καταλήψεις και η χρήση ουσιών εντός των πανεπιστημιακών χώρων, φτάνει στο τέλος της. Ο στόχος είναι η αποκατάσταση της τάξης, η προστασία του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος και η διασφάλιση της λειτουργίας των ιδρυμάτων ως χώρων μάθησης και έρευνας, απαλλαγμένων από συμπεριφορές που πλήττουν τον πυρήνα της αποστολής τους.
Επιπτώσεις και Προοπτικές για την Ακαδημαϊκή Κοινότητα
Η εφαρμογή του νέου νόμου αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα των πανεπιστημίων. Η ενίσχυση του πειθαρχικού πλαισίου στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι παραβατικές συμπεριφορές δεν θα γίνονται πλέον ανεκτές. Αυτό αναμένεται να συμβάλει στην δημιουργία ενός πιο ασφαλούς και παραγωγικού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, όπου η ακαδημαϊκή ελευθερία θα συνυπάρχει με την υπευθυνότητα και τον σεβασμό στους κανόνες. Οι φοιτητές και το προσωπικό θα μπορούν να λειτουργούν απρόσκοπτα, επικεντρωμένοι στους ακαδημαϊκούς τους στόχους, χωρίς την παρεμβολή φαινομένων που υπονόμευαν μέχρι πρότινος την αξία του πανεπιστημίου.
